Nadmiar obowiązków, chaos emocjonalny. Jak sobie poradzić?

Jak się objawia chaos emocjonalny?

Sytuacja, w której jesteśmy nagle przytłoczeni dużą ilością spraw, może powodować u nas chaos emocjonalny. W chaosie doświadczamy różnych emocji. Możemy mieć problem nawet z ich nazwaniem. Jeśli jednak potrafimy je nazwać, możemy nie wiedzieć, jak dobrze nimi zarządzać. W tej sytuacji grozi nam utrata kontroli nad emocjami.

Chaos emocjonalny definiują takie cechy jak:

  • Paraliż emocjonalny – sytuacja, że nie możesz podjąć żadnych decyzji, widzisz tą ilość informacji, widzisz te flagi, nie wiesz za co się zabrać i często to sprzyja prokrastynacji
  • Zawieszenie połączone ze zmieszaniem – tracisz kontrolę i boisz się, że będziesz impulsywnie działać, nie wiesz, czy się zezłościć czy rozpłakać
  • Strach – nie tylko przed tym, co zrobić, lecz często także przed popełnieniem błędu, czy podejmę dobrą decyzję selekcjonując te informacje, od której zacząć
  • Żal połączony często z projekcją, dlaczego to wszystko spada na mnie, inni na pewno mają lepiej

Chaos emocjonalny w dużej mierze wiąże się z samymi funkcjami naszego mózgu. Kluczem do tego, żeby wiedzieć co się z nami dzieje, jest zrozumienie rozumu. Znajomość podstaw budowy naszego mózgu i jego funkcji, pomaga w okiełznaniu tych emocji.

Skąd się bierze chaos emocjonalny?

Paul MacLean dokonał podziału na struktury w obrębie mózgu:

  • pień mózgu – reakcje automatyczne, walki i ucieczki
  • układ limbiczny – emocje, zachowania społeczne
  • kora nowa – logika – język i abstrakcje

W przypadku przytłoczenia sprawami, aktywowany jest układ limbiczny.

Układ limbiczny to układ szybkiego reagowania. Koordynator czynności układu somatycznego, jak i automatycznego. To dzięki niemu powstają stany emocjonalne, które są zarówno pozytywne, jak i negatywne. Odpowiada za zachowania motywacyjne układu nagrody i kary.

Jest on najmocniej aktywizowany w sytuacjach, w których odczuwasz chaos emocjonalny, nie wiesz czy czuć złość, lęk czy paraliż, wtedy właśnie nasz „czujnik dymu” dość mocno się aktywizuje.

Nadmiar obowiązków a sposoby kontrolowania emocji

Dobra wiadomość jest taka, że układ limbiczny można kontrolować.

Jest wiele technik na wyłączenie układu limbicznego, począwszy od obserwacji swoich emocji, nazywania ich, poprzez techniki uważnościowe, oddechowe, medytacyjne, różnego rodzaju formy związane z wglądem.

Bardzo łatwym i dość szybkim sposobem jest wyłączenie autopilota poprzez zaangażowanie pnia mózgu, lewej półkuli i prawej półkuli.

W tym celu warto zastosować trzy następujące po sobie ćwiczenia:

  1. wziąć wdech przez usta, zatrzymać i puścić przez nos
  2. policzyć od 11 do 1 w tył, co drugą liczbę
  3. zamknąć oczy na kilka sekund i przenieść uwagę na inny aspekt – przywołać jakiś przyjemny obraz (sytuację, miejsce) z naszej pamięci

Te techniki powodują, że odwołujemy alarm, uspokajając się i zmieniając postrzeganie. Wychodzimy z trybu walki i ucieczki i uzyskujemy większy dostęp do kory przedczołowej, która umożliwia nam logiczne postępowanie i myślenie.

Takie angażowanie umysłu w inny niż zwykle sposób, powoduje wyłączenie naszego autopilota życiowego. Wpływa to bardzo dobrze na poczucie własnej skuteczności, bo wprowadza element samokontroli. Świadomie rezygnujemy z nawykowych reakcji i pomagamy sobie pokonać chaos emocjonalny, stojący często za nadmiarem obowiązków.